Życie po udarze w Polsce. Koszty leczenia i rehabilitacji poudarowej

Życie po udarze w Polsce. Koszty leczenia i rehabilitacji poudarowej

Aż 90 000 osób w Polsce rocznie doznaje udaru mózgu. To trzeci powód śmierci oraz najczęstsza przyczyna trwałej niepełnosprawności osób dorosłych na świecie i w Polsce. Udar mózgu to nie tylko poważne wyzwanie zdrowotne dla osoby chorej, ale również ogromne obciążenie finansowe dla całej rodziny. Rehabilitacja, leki, specjalistyczny sprzęt medyczny, terapia poudarowa a także długoterminowa opieka. Na jakie koszty opieki po udarze trzeba się przygotować? Fundacja Penumbra Polska opracowała dla Pomagam.pl kosztorys w wariancie podstawowym i intensywnym. 

Koszty życia po udarze mózgu w Polsce mogą wynosić od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie, w zależności od stanu zdrowia pacjenta, zakresu rehabilitacji oraz formy opieki. Największym obciążeniem finansowym są rehabilitacja poudarowa i długoterminowa.

Statystyki udarów mózgu w Polsce pokazują, że choroba ta jest jedną z głównych przyczyn trwałej niepełnosprawności osób dorosłych. Ryzyko udaru nie dotyczy wyłącznie seniorów – rosnący odsetek zachorowań występuje u osób przed 65. rokiem życia, co przekłada się na wiele lat życia z konsekwencjami zdrowotnymi, społecznymi i finansowymi.

To problem, który dotyczy nie tylko samych pacjentów, ale także ich rodzin i opiekunów, często zmuszonych do reorganizacji całego życia i budżetu domowego. W artykule pokazujemy, jakie realne koszty – medyczne i pozamedyczne – ponosi osoba po udarze mózgu w Polsce i z jakimi wydatkami musi się mierzyć na co dzień.

Czym jest udar mózgu?

Udar mózgu to nagłe zaburzenie pracy mózgu spowodowane przerwaniem dopływu krwi do jego części. Najczęściej jest to niedokrwienny udar mózgu, wynikający z zamknięcia naczynia krwionośnego przez skrzeplinę. Rzadziej występuje udar krwotoczny, związany z pęknięciem naczynia i wylewem krwi do mózgu. W obu przypadkach dochodzi do uszkodzenia komórek nerwowych, a skutki zależą od miejsca i rozległości zmian. To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie dla dalszej terapii i całkowitego kosztu leczenia.

Najczęstsze objawy udaru to niedowład jednej strony ciała, zaburzenia mowy, problemy z widzeniem, równowagą oraz połykaniem. U wielu osób pojawiają się także trudności poznawcze, zaburzenia pamięci i koncentracji, a także depresja poudarowa. Objawy mogą się znacząco różnić – część osób wraca do względnej samodzielności, inne wymagają stałej opieki. Rozległość objawów decyduje o kosztach rehabilitacji i opieki.

Codzienność po udarze – jak wygląda życie i opieka po udarze mózgu?

W Polsce to udar i inne choroby neurologiczne są na pierwszym miejscu wśród przyczyn niepełnosprawności. Udar nie jest „chorobą śmiertelną”, więc codzienność osoby chorej to rehabilitacja po udarze, wizyty u specjalistów oraz stała kontrola stanu zdrowia.

Często konieczna jest pomoc drugiej osoby przy podstawowych czynnościach – nawet ubranie się czy przygotowanie posiłku może sprawiać trudność. W wielu przypadkach oznacza to stałą obecność opiekuna i reorganizację całego dnia.

W Polsce jedynie 25 proc. osób po udarze trwale wraca na rynek pracy, podczas gdy np. w Szwecji jest to 75 proc. Jest to spowodowane niskim dostępem do rehabilitacji NFZ, i de facto dźwiganiem całego ciężaru opieki i powrotu do zdrowia przez rodzinę.

Dotyczy to zarówno kwestii finansowych jak i organizacyjnych – poszukiwania, koordynowania i dowożenia na zajęcia. Jak często mówią osoby wspierane przez Fundację Penumbra Polska „jesteśmy zdani na siebie”. W rezultacie szacuje się, że blisko połowa opiekunów zmaga się z problemami zdrowia psychicznego, depresją.

Trwa badanie dotyczące sytuacji opiekunów rodzinnych na polskim rynku pracy prowadzone przez Fundację Penumbra Polska. Jeśli opiekujesz się członkiem rodziny po udarze, wypełnij ankietę i podziel się swoim doświadczeniem: https://fundacjapenumbra.pl/kanapkawbiznesie/badanie-opiekunow-rodzinnych/  

Metody leczenia i terapii

Leczenie udarów mózgu rozpoczyna się od hospitalizacji i stabilizacji stanu pacjenta. W Polsce część procedur refunduje Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), jednak po wypisie koszty szybko przenoszą się na pacjenta. Terapia poudarowa obejmuje fizjoterapię, terapię logopedyczną, neurologopedyczną oraz często wsparcie psychologiczne.

Choć część świadczeń wchodzi w zakres świadczeń opieki zdrowotnej, ich dostępność jest ograniczona. W efekcie opieka poudarowa oraz koszty rehabilitacji neurologicznej w wielu przypadkach obciążają bezpośrednio pacjentów i ich rodziny, ponieważ muszą być finansowane z prywatnych środków.

Regularna rehabilitacja ma kluczowe znaczenie dla zmniejszenia kosztów opieki w dłuższej perspektywie, jednak wymaga dużych nakładów finansowych na początku.

Koszty życia po udarze – ile kosztuje leczenie i opieka po udarze mózgu?

Rehabilitacja po udarze

Szacuje się że ok. 30-40% osób po udarze potrzebuje niezwłocznej rehabilitacji szpitalnej, tymczasem w Polsce rzeczywiście otrzymuje ją ok. 20%. Rehabilitacja szpitalna skupia się na fizjoterapii, a potrzeby dotyczą również terapii mowy i funkcji poznawczych. (Raport „ Sytuacja osób po udarze mózgu”, 2024). W związku z tym osoby po udarze w dużej mierze skazane są na rehabilitację prywatną, realizowaną w domu, w lokalnych ośrodkach lub podczas turnusów rehabilitacyjnych.

Największym obciążeniem finansowym są koszty rehabilitacji po udarze. Koszt turnusu rehabilitacyjnego to wydatek rzędu 10–15 tys. zł miesięcznie w niższym standardzie lub do 30–50 tys. zł miesięcznie w ośrodkach wyspecjalizowanych. Wielu pacjentów decyduje się na krótsze, cykliczne pobyty.

W przypadku rehabilitacji ambulatoryjnej i domowej koszty również są znaczące. Godzina fizjoterapii, neurologopedii lub terapii neuropsychologicznej kosztuje 150–250 zł. Przy kilku sesjach tygodniowo koszty rehabilitacji wynoszą od 3 do 5 tys. zł miesięcznie, a w intensywnym wariancie nawet 8–15 tys. zł.

Cennik – koszt rehabilitacji po udarze

• Rehabilitacja ambulatoryjna / domowa: 150–250 zł / godz, 3 000–5 000 zł / miesiąc
• Rehabilitacja ambulatoryjna / domowa – wariant intensywny: 8 000–15 000 zł / miesiąc
• Turnus rehabilitacyjny (niższy standard): 10 000–15 000 zł / miesiąc
• Turnus rehabilitacyjny (ośrodki wyspecjalizowane): 30 000–50 000 zł / miesiąc

Coraz częściej stosuje się nowoczesne metody wspacia stanu zdrowia pacjenta, takie jak egzoszkielety, neurostymulacja czy treningi biofeedback. Mogą one przyspieszyć poprawę funkcjonowania, ale rzadko są dostępne w ramach publicznych świadczeń opieki zdrowotnej.

Przykładowe formy specjalistycznych form rehabilitacji i ich koszty:

• Leczenie spastyczności toksyną botulinową – ok. 700-1500 zł (raz na kilka miesięcy),
• Wlewy z cerebrolizyny – seria kroplówek ok. 2000 zł (raz na kilka miesięcy)
• Mikropolaryzacja (tDCS) – ok. 1500 zł za 10h
• Treningi biofeedback – ok. 1000 zł za 10h
• Elektrostymulacja – ok. 150-200 zł/h
• Ćwiczenia ze sprzętem jak egzoszkielet – ok. 350 zł/h

Koszty opieki poudarowej

Statystyki udarów mózgu w Polsce pokazują, że około 20% pacjentów wymaga stałej opieki. Najczęściej są to osoby leżące lub jedynie siedzące, często karmione przez PEG i cewnikowane. Niekiedy niemówiące lub bez kontaktu z otoczeniem.

Gdy celem jest przede wszystkim opieka, a nie rehabilitacja (zwykle finansowana osobno), w praktyce funkcjonują trzy główne modele, podobne do opieki nad osobami z demencją.

• Opieka w domu – stawka za godzinę dziennej opieki wynosi średnio 50–70 zł, a dodatkowe wizyty pielęgniarek czy rehabilitantów to koszt 150–300 zł za godzinę. Po doliczeniu wyżywienia oraz artykułów medycznych, miesięczne koszty opieki przy zatrudnieniu opiekuna na około 8 godzin dziennie mogą sięgać co najmniej 10 000 zł- 15 000 zł. Całodobowa opieka generuje znacznie większe koszty.
• Pobyt w prywatnym domu opieki – najczęściej możliwy jest w przypadku relatywnie dobrego stanu zdrowia mimo nabytej niepełnosprawności. Ceny wahają się między 6–15 tysięcy. Do tego dochodzą koszty leków, środków higienicznych i ewentualne dodatkowe działania rehabilitacyjne (zazwyczaj około 200 zł za godzinę).
• Opieka w ZOL lub ZPO czyli w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy – pobyt w zakładzie jest odpłatny – 70% dochodu pacjenta (pacjent musi mieć uprawnienia do świadczeń NFZ). Jeżeli dochód był zbyt niski, może być wymagana dopłata. Pobyt w prywatnym ZOL może kosztować od ok. 5 000 do 10 000 tys. zł. Warto jednak zaznaczyć, że opieka w tych ośrodkach nie skupia się na rehabilitacji i przywracaniu sprawności, a podstawowej opiece.

Inne wydatki

Poza bieżącymi kosztami opieki i rehabilitacji rodzina musi liczyć się także z istotnymi jednorazowymi wydatkami na sprzęt i adaptację opieki domowej. Są to koszty, które pojawiają się na początku choroby i często wymagają szybkiej decyzji finansowej. Część z nich może być częściowo refundowana przez NFZ na podstawie zlecenia lekarskiego, jednak refundacja zwykle nie pokrywa całości ceny, a procedura bywa czasochłonna.

Do najczęstszych dodatkowych kosztów należą:

• łóżko rehabilitacyjne: wynajem ok. 99–400 zł miesięcznie lub zakup od ok. 1500 do 3000 zł,
• materac przeciwodleżynowy: od ok. 100 zł za najprostsze modele do ponad 1000 zł (część modeli objęta refundacją),
• podnośnik pacjenta: wynajem od ok. 90–200 zł miesięcznie lub zakup używanego od ok. 1500 do 3000 zł,
• uchwyty i drobne elementy adaptacyjne (łazienka, łóżko): ok. 100–500 zł,
• sprzęt pomocniczy do poruszania się i pionizacji, np. balkonik, ortezy, stabilizatory: od ok. 60 zł do nawet 2000 zł, w zależności od potrzeb i jakości sprzętu.

Udar mózgu, a koszty psychologiczne ponoszone przez rodzinę

W przypadku udaru koszty leczenia rzadko ograniczają się do leków czy hospitalizacji – dominują wydatki na długotrwałą opiekę medyczną i rehabilitację, ale równie dotkliwe są koszty niefinansowe.

Udar często oznacza utratę dotychczasowych ról rodzinnych i nagłe wejście w relację opiekun–osoba niesamodzielna, czemu towarzyszą żałoba po „utraconym” bliskim, przeciążenie emocjonalne, depresja i objawy pourazowe. Skutki neurologiczne, takie jak utrata mowy, dezorientacja czy zmiana osobowości, dodatkowo pogłębiają ten kryzys.

W Polsce, przy ograniczonym dostępie do rehabilitacji NFZ, ciężar organizacyjny i psychiczny spada głównie na rodziny, co przekłada się na niskie wskaźniki powrotu pacjentów do pracy i wysoki odsetek problemów ze zdrowiem psychicznym wśród opiekunów.

Rehabilitacja po udarze – miesięczny kosztorys (2026)

Wariant podstawowy – opieka domowa + minimalna rehabilitacja
(opieka sprawowana przez domownika, rehabilitant przychodzący do domu, sporadyczna pomoc pielęgniarki)
Koszt miesięczny: ok. 4 500 – 6 000 zł

• Rehabilitacja domowa:
  1 godzina dziennie, 5 dni w tygodniu (ok. 22 h / miesiąc) × 150–200 zł
  → 3 300 – 4 400 zł

• Wizyty pielęgniarki:
  2 wizyty tygodniowo × 150–200 zł (ok. 8 wizyt / miesiąc)
  → 1 200 – 1 600 zł

Wariant zakłada brak płatnego opiekuna – codzienna opieka i nadzór spoczywają na bliskim, co znacząco obniża koszty, ale zwiększa obciążenie rodziny.

Wariant „intensywny”: całodobowa opieka wykwalifikowana + intensywna rehabilitacja i nowoczesne metody rehabilitacji
(opiekun 24/7, regularna rehabilitacja, terapie wspomagające)

Koszt miesięczny: ok. 15 000 – 25 000+ zł

• Całodobowa opieka wykwalifikowanego opiekuna (24/7):
  → 8 000 – 15 000 zł

• Rehabilitacja domowa / ambulatoryjna:
  1–2 godziny dziennie × 150–250 zł
  → 4 500 – 9 000 zł

• Nowoczesne metody rehabilitacji (uśrednione miesięcznie):
  – toksyna botulinowa, neurostymulacja, biofeedback, elektrostymulacja, treningi ze sprzętem specjalistycznym
  → 2 000 – 5 000 zł

• Wizyty pielęgniarskie, konsultacje, monitoring stanu zdrowia:
  → 1 500 – 2 500 zł

Kosztorys przygotowany przez Fundację Penumbra Polska dla Pomagam,pl, serwisy do prowadzenia zbiórek na leczenie. 

Co dalej? Koszty życia po udarze i wyzwania opieki w rodzinie

Szacuje się, że udar mózgu może dotknąć nawet co czwartą osobę w ciągu życia, co oznacza, że ryzyko dotyczy zarówno nas samych, jak i naszych bliskich. Jednocześnie lekarze podkreślają, że nawet 80% udarów można by uniknąć, gdyby odpowiednio wcześnie wykryto i kontrolowano czynniki ryzyka, takie jak nadciśnienie tętnicze, wysoki poziom cholesterolu, cukrzyca, palenie papierosów czy otyłość.

Prewencja ma kluczowe znaczenie nie tylko dla zdrowia, ale także dla sytuacji finansowej i zawodowej bliskich. W praktyce to właśnie rodzina bardzo często przejmuje ciężar codziennej opieki, rehabilitacji i organizacji leczenia, łącząc te obowiązki z pracą zawodową.

W odpowiedzi na te wyzwania Fundacja Penumbra Polska prowadzi badanie poświęcone opiekunom rodzinnym na polskim rynku pracy. Ankietę można wypełnić do końca lutego. Szczegóły na stronie: https://fundacjapenumbra.pl/kanapkawbiznesie/badanie-opiekunow-rodzinnych/ 

Jak zebrać pieniądze na rehabilitację po udarze? 

Życie po udarze może kosztować od 50 tysięcy złotych do nawet 300 tys. w skali roku. Są to ogromne kwoty, które przerastają domowy budżet. Dodatkowo mogą to być koszty stałe ponoszone miesiąc do miesiąca przez wiele lat. 

W szczególności jest to dotkliwe, gdy dochodzi do wykluczenia zawodowego nie tylko chorego członka rodziny, ale również jego opiekuna nieformalnego w postaci ograniczenia etatu, konieczności zmiany pracy na mniej obciążającą czy nawet rezygnacji z aktywności zawodowej. Z jednej strony mamy więc wzrost stałych kosztów o kilka tysięcy w skali miesiąca przy równoczesnym spadku dochodu przypadajacego na osobą w gospodarstwie domowym.   

Jednak nie jesteś w tej sytuacji sam/a. Możesz zebrać pieniądze dzięki darmowej zbiórce pieniędzy na Pomagam.pl. Bez konieczności zadłużania się przez wzięcie kredytu, pożyczkę czy sprzedaż mienia. 

Zbiórkę pieniedzy na Pomagam.pl założysz szybko i prosto bez zbędnych formalności i co najważniejsze cały proces jest całkowicie darmowy. Nie pobieramy prowizji zarówno od wpłat, jak i wypłat. Wypłacasz 100% zebranych na zbiórce pieniędzy. Możesz je wypłacić na wybrane konto bankowe, kiedy chcesz bez konieczności zebrania pełnej kwoty. To ogromne udogodnienie, by regulować płatności na bieżąco. 

Dzięki zbiórce otrzymasz wsparcie od bliskich, znajomych i otoczenia - zarówno finansowe, jak i duchowe.

Zbiórka pieniędzy online na leczenie i opiekę poudarową

Zbiórkę pieniędzy możesz prowadzić na stałą opiekę dla osoby bliskiej, która doznała udaru. Za zebrane fundusze możesz opłacić wszystkie koszty opisane w tym artykule m.in. godziny rehabilitacji, wizyty pielęgniarskie, turnusy, niezbędny sprzęt oraz dostosowanie domu/mieszkania do potrzeb osoby z niepełnosprawnością.  

W tym przypadku celem zbiórki będzie kwota potrzebna na zapewnienie opieki. Wystarczy, że wyliczysz miesięczne koszty i pomnożysz je przez liczbę miesięcy np. w skali roku. W razie potrzeby, w każdej chwili możesz zwiększy cel zbiórki. Jednak warto wtedy poinformować darczyńców, skąd zmiana np. wzrost stawki godzinowej lub nowa terapia.  Możesz również robić jednorazowe zbiórki na np. turnus. 

Więcej o tym, jak założyć zbiórkę krok po kroku wraz z poradami, jak ją promować znajdziesz na naszym YouTube: 

https://www.youtube.com/watch?v=rn65tqXzS-w&list=PLNiRYdhVb4GTmZrg4xQ-gtRdDKeCRUIeb 

Sprawdź również nasz krótki wideoporadnik, w którym omawiamy koszty rehabilitacji i życia po udarze:

https://www.youtube.com/watch?v=Q8MceE8KV94&t 

O badaniu opiekunów rodzinnych

Fundacja Penumbra Polska obecnie prowadzi badanie na temat sytuacji opiekunów rodzinnych na polskim rynku pracy, tzw. sandwich generation. Partnerami projektu są: Fundacja Mamopracuj.pl, Kancelaria People & Law Jaroszewska-Ignatowska Sarek-Sadurska oraz serwis do prowadzenia zbiórek na leczenie Pomagam.pl. 

Badanie potrwa do końca lutego. Wyniki zostaną opublikowane w raporcie wraz z opiniami ekspertów i rekomendacjami dla pracodawców i pracowników. Premiera planowana jest na wiosnę 2026. Link do ankiety na stronie:

https://fundacjapenumbra.pl/kanapkawbiznesie/badanie-opiekunow-rodzinnych/ 

Fundacja Penumbra Polska działa na rzecz profilaktyki i poprawy jakości życia osób z chorobami mózgu (w szczególności po udarze), osób starszych oraz opiekunów rodzinnych. Obecnie prowadzi badanie, którego celem jest lepsze poznanie sytuacji opiekunów rodzinnych w Polsce. Fundację założyła Anna Szabowska-Walaszczyk wraz ze swoją mamą po doświadczeniu udaru. 

STWÓRZ ZBIÓRKĘ - ZA DARMO